Aż 3 na 4 Polaków odkłada pieniądze, ale równocześnie rośnie odsetek osób bez żadnej poduszki finansowej

Blisko 75 proc. Polaków oszczędzało w ostatnim roku, ponad połowa regularnie. Jednocześnie aż 35,8 proc. osób w wieku 25-34 lata nie ma żadnych rezerw finansowych lub dysponuje środkami na mniej niż trzy miesiące w razie utraty dochodu. W całej populacji odsetek osób bez oszczędności wzrósł z 8,9 do 13,8 proc. – wynika z badania Financial Wellbeing, przeprowadzonego na zlecenie IPF Group, właściciela Provident Polska.

Światowy Dzień Oszczędzania, przypadający 31 października, przypomina, że w budowaniu finansowego bezpieczeństwa liczy się nie tylko sam nawyk oszczędzania pieniędzy, ale również wysokość zgromadzonych rezerw. Według badania Financial Wellbeing w ostatnim roku pieniądze odkładało 74,8 proc. badanych. Ponad połowa (52,5 proc.) robiła to co miesiąc lub przez większość miesięcy. Z kolei 17 proc. dorosłych Polaków nie odłożyło w tym okresie żadnych pieniędzy.

Młodzi odkładają regularnie, ale pieniędzy starcza na krótko

– Nasze badanie pokazuje, że nawyk oszczędzania jest wśród Polaków dość powszechny, ale możliwości odkładania pieniędzy bywają bardzo różne. Szczególnie w przypadku młodych osób, które muszą pogodzić wiele wydatków związanych z rozpoczynaniem samodzielnego życia, nawet systematyczne oszczędzanie nie zawsze pozwala szybko zgromadzić większą kwotę – mówi Karolina Łuczak, Rzeczniczka Prasowa Provident Polska.

Najczęściej regularne oszczędzanie deklarują właśnie osoby w wieku 25-34 lata (59,7 proc.) oraz 35-44 lata (58,8 proc.). Wśród starszych osób w wieku 55-64 lata – pieniądze regularnie odkłada prawie połowa z nich (45 proc.), ale co piąta osoba w tej grupie nie zaoszczędziła nic w ciągu ostatniego roku.

Na jak długo starczyłoby oszczędności?

Rezerwy finansowe wystarczające na co najmniej pół roku deklaruje 39,7 proc. Polaków. Na drugim biegunie znajdują się osoby, których środki wystarczyłyby na mniej niż trzy miesiące (14,6 proc.), oraz te, które nie mają żadnych oszczędności ani rezerw (13,8 proc.).  Grupa 25-34 lata ma najwyższy odsetek osób bez oszczędności lub z rezerwami wystarczającymi na mniej niż trzy miesiące spośród analizowanych grup wiekowych i wobec 28,4 proc. w całej populacji. Aż 27 proc. badanych tej grupy twierdzi, że po utracie głównego źródła dochodu ich oszczędności wystarczyłyby na mniej niż trzy miesiące, a kolejne 8,8 proc. nie posiada żadnych rezerw. Dodatkowo wyraźne różnice w poziomie zabezpieczenia finansowego widać między kobietami a mężczyznami. Oszczędności wystarczające na co najmniej pół roku deklaruje 46,3 proc. mężczyzn, wobec 33,3 proc. kobiet.

– Wyniki badania pokazują, że Polacy mają bardzo różne możliwości zabezpieczenia się na wypadek nieprzewidzianych wydatków czy utraty dochodu. Dlatego oszczędzanie warto zacząć od określenia celu, potrzebnej kwoty i czasu, w jakim można ją zgromadzić. To ułatwia zaplanowanie regularnych wpłat bez nadmiernego obciążania domowego budżetu – Karolina Łuczak, Rzeczniczka Prasowa Provident Polska.

Możliwość budowania poduszki finansowej zależy nie tylko od nawyków oszczędnościowych, ale również od tego, ile pieniędzy pozostaje w domowym budżecie po pokryciu bieżących wydatków. Niemal połowa badanych (45,8 proc.) deklaruje, że zostaje jej mniej niż 20 proc. miesięcznych dochodów, a 12,9 proc. nie dysponuje żadnymi wolnymi środkami. Z kolei 34,1 proc. respondentów pozostaje co najmniej jedna piąta dochodów. Dla części Polaków największym wyzwaniem może być więc nie samo regularne odkładanie pieniędzy, lecz znalezienie środków, które można przeznaczyć na oszczędności.

 Pożyczki od rodziny wciąż popularne, ale BNPL wyróżnia Polskę na tle regionu

Według badania Financial Wellbeing, w ciągu ostatnich 12 miesięcy z finansowania oferowanego przez instytucje finansowe korzystało 26,1 proc. Polaków. Najczęściej sięgały po nie osoby w wieku 35-44 lata (35 proc.). Ważnym źródłem wsparcia pozostaje także rodzina, od której pożyczało niewiele ponad 20 proc. badanych, a kolejne 5 proc. korzystało z pomocy znajomych lub współpracowników. Szczególnie mocno na bliskich polegają najmłodsi – w grupie 18-24 lata od rodziców pożyczało 30,9 proc. respondentów.

Wśród konkretnych produktów finansowych najczęściej wybierano kredyty bankowe i karty kredytowe (17,5 proc.). Na uwagę zasługują również odroczone płatności (BNPL), z których korzystało 11,2 proc. Polaków, szczególnie często osoby w wieku 35-44 lata (16,8 proc.) oraz 25-34 lata (13,8 proc.). To najwyższy wynik wśród badanych krajów z Europy Środkowo-Wschodniej (oprócz Polski, analiza objęła także Litwę, Łotwę, Estonię, Rumunię, Czechy oraz Węgry). W pozostałych sześciu średni odsetek wynosił ok. 3 proc. Pokazuje to, że w Polsce odroczone płatności zajmują znacznie istotniejsze miejsce wśród deklarowanych sposobów finansowania niż w pozostałych krajach regionu. Jednocześnie ponad połowa (56,7 proc.) respondentów deklaruje, że w ostatnim roku w ogóle nie pożyczało pieniędzy.

O badaniu:

Financial Wellbeing to globalne, cykliczne badanie, przeprowadzane na wszystkich rynkach, na których działa Grupa IPF (właściciel Provident Polska), którego celem jest zgłębienie postaw konsumentów i ich podejścia do finansów. Badanie zostało zrealizowane przez ośrodki badawcze EMOR i Norstat metodą CAWI na próbie reprezentatywnej (w każdym kraju N=1000+, w Polsce N=1002 dorosłych Polaków), w maju i czerwcu 2026 r.