Od spontanicznych decyzji do planowania tankowania z wyprzedzeniem – jak technologie zmieniły transport drogowy?

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu trzeba było mieć przy sobie gotówkę i znaleźć najbliższą stację benzynową, gdy wskazówka poziomu paliwa zbliżała się do zera. Dziś firmy dokładnie wiedzą, kiedy, gdzie i po jakiej cenie zatankują ich pojazdy. Uzupełnianie paliwa przestało być jedynie czynnością operacyjną, a dużo bardziej przypomina teraz proces zarządzania kosztami. Jak wynika z danych Fuels Europe, w Europie działa obecnie ponad 140 tys. stacji paliw i punktów obsługi. Ich liczba od lat jednak maleje. Najwięcej stacji funkcjonowało w latach 80., a od tego czasu rynek stopniowo się konsoliduje.

Na przestrzeni ostatnich trzydziestu lat zmienił się sposób korzystania ze stacji paliw i parkingów dla ciężarówek. Małe, lokalne stacje stopniowo zanikają, a ich miejsce zajmują większe stacje o wyższej przepustowości i szerszej ofercie. Co ciekawe, Polska dysponuje jedną z największych sieci stacji paliw w Europie – działa ich 7 937, co stanowi piąty wynik w Unii Europejskiej i około 7 proc. wszystkich stacji. Wśród naszych sąsiadów większą sieć posiadają jedynie Niemcy (14 376 stacji).

Jeszcze 30 lat temu kierowca ciężarówki wybierał miejsce postoju intuicyjnie i nocował bezpłatnie w kabinie pojazdu. Dziś odpoczynek kierowcy jest elementem wcześniej zaplanowanej trasy – odbywa się na certyfikowanym, bezpiecznym parkingu, który można zarezerwować z wyprzedzeniem, znając jego koszt.

Planowanie tras w oparciu o dane

Obecnie po drogach Unii Europejskiej porusza się 6,2 mln średnich i ciężkich pojazdów użytkowych, które każdego roku przewożą ponad 13,1 mld ton towarów. Tankowanie koncentruje się więc na głównych szlakach transportowych oraz w wyspecjalizowanych parkingach dla ciężarówek, zdolnych obsłużyć duży ruch. 

- Dzięki dostępowi do cyfrowych narzędzi operacyjnych, które integrują wszystkie najważniejsze produkty, usługi i procesy transportowe w jednym środowisku, dyspozytorzy mogą planować trasy kierowców z uwzględnieniem miejsc załadunku i rozładunku oraz najbardziej konkurencyjnych cen paliwa na trasie. Postoje na tankowanie nie są już przypadkowe, a koszty przejazdu można precyzyjnie oszacować jeszcze przed wyjazdem pojazdu z bazy – mówi Radosław Tatarski, VP Commercial Strategy and Operations w Eurowag Polska, jednej z europejskich firm będących pionierami cyfryzacji transportu drogowego i twórcy platformy Eurowag Office.

Płatności gotówkowe tracą na znaczeniu, karty zyskują przewagę

Ogromną zmianę przeszły również metody płatności. W latach 90. zdecydowanie dominowała gotówka. Obecnie jej udział systematycznie maleje. Z danych Europejskiego Banku Centralnego wynika, że w 2022 roku gotówka odpowiadała za 59 proc. wszystkich płatności w strefie euro, pozostając najczęściej wykorzystywaną metodą pod względem liczby transakcji. W ujęciu wartościowym została jednak wyprzedzona przez płatności kartami, które odpowiadają za około 46 proc. wartości wszystkich transakcji. Płatności mobilne nadal mają niewielki udział (około 3 proc.), jednak ich znaczenie szybko rośnie.

Bezpieczeństwo i pełna kontrola

W transporcie drogowym standardem stały się już systemy bezgotówkowe oraz karty paliwowe, z których korzystają floty i firmy transportowe, co potwierdzają dane Eurowag.

– Popularność płatności bezgotówkowych rośnie wraz z poziomem bezpieczeństwa transakcji oraz dostępnością usług zabezpieczających, takich jak Card Lock czy Fuel Guard. Coraz większym zainteresowaniem cieszą się również elastyczne rozwiązania, takie jak wirtualne karty dostępne w aplikacjach mobilnych – wyjaśnia Jiří Petrák, Head of Payment Product w Eurowag.

Systemy bezgotówkowe pozwalają przedsiębiorstwom monitorować zużycie paliwa, kontrolować koszty i optymalizować tankowanie całej floty. Ich rozwój napędzają rosnące ceny paliw oraz coraz większe wymagania regulacyjne.  - Tankowanie przestaje być prostą czynnością, a staje się częścią zarządzania finansowego i operacyjnego w transporcie – podkreśla Petrák.

Wszystkie procesy transportowe w jednym miejscu

Eurowag świadczy obecnie swoje usługi na ponad 30 parkingach dla ciężarówek oraz w sieci, która obejmuje około 17 800 stacji paliw w Europie. Firma rozwija tę sieć od 2005 roku.

Platforma Eurowag Office udostępnia mapy, które wskazują lokalizacje punktów w ramach sieci akceptacji kart firmy i aktualne ceny paliw, integrując wszystkie usługi oraz dane w jednym cyfrowym środowisku. Automatyczny przepływ informacji upraszcza administrację i pozwala ograniczyć czas poświęcany na ręczne wykonywanie zadań lub przełączanie się między różnymi systemami. Obejmuje to, m.in. zarządzanie tankowaniem, kartami paliwowymi i saldami, opłatami drogowymi, kontrolą kosztów, monitoringiem pojazdów i floty, obsługą tachografów i czasu pracy kierowców, a także planowaniem tras, zarządzaniem zleceniami oraz raportowaniem.