AI już nie taki straszne. Tylko 22% firm nisko ocenia swoją gotowość

Polskie firmy coraz lepiej oceniają swoje przygotowanie do wdrażania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji. Z najnowszego Barometru AI na II półrocze 2026 roku, realizowanego przez EFL, wynika, że 22% MŚP deklaruje niski poziom gotowości do AI, podczas gdy pół roku wcześniej było to aż 43%. Jednocześnie wzrósł odsetek przedsiębiorstw oceniających swoje kompetencje jako umiarkowane (z 50% do 66%) oraz wysokie lub bardzo wysokie (z 7% do 12%). Zdecydowana większość firm nadal wdraża AI własnymi siłami (92%), choć coraz więcej najmniejszych przedsiębiorstw korzysta ze wsparcia zewnętrznych ekspertów.

- Wyniki najnowszego Barometru AI pokazują, że polskie MŚP stopniowo oswajają sztuczną inteligencję i coraz lepiej odnajdują się w procesie jej wdrażania. Jeszcze pół roku temu niemal połowa firm oceniała swoje przygotowanie jako niskie lub bardzo niskie, dziś takie deklaracje składa co piąty przedsiębiorca. To wyraźna zmiana, która może świadczyć o rosnącym doświadczeniu firm i lepszym rozumieniu możliwości tej technologii. Jednocześnie nie powinniśmy przeceniać tego optymizmu, ponieważ nadal tylko niewielka część MŚP uważa się za bardzo dobrze przygotowaną do AI. Większość przedsiębiorców ocenia swoje kompetencje jako umiarkowane, co pokazuje, że choć zrobiliśmy krok do przodu, przed polskimi firmami wciąż wiele pracy związanej z rozwijaniem umiejętności i praktycznym wykorzystaniem sztucznej inteligencji – mówi Paweł Lewandowski, wiceprezes zarządu EFL.

Mniej firm nieprzygotowanych na AI

Z Barometru AI na II półrocze 2026 roku wynika, że wysoki lub bardzo wysoki poziom przygotowania do wdrażania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji deklaruje 12% przedsiębiorstw. To poprawa w porównaniu z poprzednim pomiarem, kiedy taką samoocenę miało 7% badanych. Jeszcze większa zmiana dotyczy firm, które oceniają swoje przygotowanie jako niskie lub bardzo niskie. Ich odsetek zmniejszył się z 43% do 22%. Co istotne, w najnowszym pomiarze żadna firma nie wskazała już bardzo niskiego poziomu przygotowania. Największą grupę stanowią dziś przedsiębiorstwa, które określają swoją gotowość jako umiarkowaną. Takiej odpowiedzi udzieliło 66% respondentów, o 16 pkt proc. więcej niż pół roku wcześniej.  

Podobnie jak w poprzednim pomiarze, najwyższą samoocenę mają średnie przedsiębiorstwa. W tej grupie 28% firm ocenia swoje przygotowanie do AI jako wysokie lub bardzo wysokie, podczas gdy pół roku wcześniej było to 13%. W mikroprzedsiębiorstwach wysoką gotowość wskazuje zaledwie 3% badanych, ale jednocześnie wyraźnie zmniejszył się odsetek firm oceniających swoje przygotowanie jako niskie, z 51% do 33%. W małych przedsiębiorstwach pozytywną samoocenę deklaruje 10% badanych, wobec 7% w poprzednim półroczu.

Handel najbardziej pewny siebie, marketing ostrożniejszy

W podziale branżowym najwyżej swoją gotowość do wdrażania AI oceniają przedstawiciele handlu detalicznego i hurtowego. W tej grupie 28% przedsiębiorców wskazuje wysoki lub bardzo wysoki poziom przygotowania. To najwyższy wynik wśród ośmiu analizowanych sektorów. Na kolejnej pozycji znajduje się branża technologii informacyjnych (ICT), w której 16% firm ocenia swoje kompetencje jako wysokie. To niemal dwukrotnie więcej niż pół roku wcześniej, kiedy taką odpowiedź wskazywało 9% badanych.

Duża zmiana zaszła natomiast w sektorze kreatywnym i marketingu. Jeszcze w poprzednim pomiarze była to branża z najwyższą samooceną przygotowania do AI, którą deklarowało 32% firm. Obecnie tylko 2% przedsiębiorstw ocenia swoje kompetencje jako wysokie, natomiast aż 98% jako umiarkowane. Może to wskazywać, że wraz z rosnącym wykorzystaniem sztucznej inteligencji firmy z tej branży bardziej krytycznie oceniają swoje rzeczywiste umiejętności i możliwości technologiczne.

Szczególnie ostrożnie swoje przygotowanie oceniają firmy z przemysłu wytwórczego i przetwórczego, transportu i logistyki oraz sektora zdrowia i opieki społecznej. W żadnej z tych branż nie odnotowano odpowiedzi wskazujących na wysoki lub bardzo wysoki poziom przygotowania do AI. Jednocześnie największy odsetek ocen niskich występuje w HoReCa, gdzie wskazuje go połowa przedsiębiorstw.

AI nadal wdrażamy sami, ale częściej z pomocą ekspertów

Z Barometru AI wynika, że działania związane z rozwojem sztucznej inteligencji są realizowane przede wszystkim własnymi siłami. Taką odpowiedź wskazało 92% badanych MŚP. To jednak nieco mniej niż pół roku temu, kiedy projekty AI własnymi zasobami realizowało 97% firm. Samodzielne wdrożenia pozostają dominującym rozwiązaniem niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa. Korzysta z niego 91% mikrofirm, 93% małych i 91% średnich firm.

Jednocześnie przedsiębiorcy coraz chętniej sięgają po pomoc specjalistów. Z niezależnymi ekspertami współpracuje 37% MŚP, podobnie jak pół roku wcześniej. Największą zmianę widać jednak w mikroprzedsiębiorstwach, gdzie odsetek firm korzystających z takiego wsparcia wzrósł z 11% do 19%. W małych firmach współpracę z ekspertami deklaruje 33% badanych, natomiast w średnich aż 80%. Pokazuje to, że większe podmioty znacznie częściej łączą rozwój własnych kompetencji z korzystaniem z wiedzy zewnętrznych specjalistów.

- Samodzielność w rozwijaniu AI jest naturalna, szczególnie w najmniejszych firmach, które często zaczynają od prostych narzędzi i stopniowo włączają je do codziennej pracy. Jednak wraz ze wzrostem skali i złożoności wdrożeń rośnie znaczenie odpowiednich kompetencji. Dlatego pozytywnie oceniam fakt, że mikroprzedsiębiorstwa coraz chętniej korzystają z pomocy zewnętrznych ekspertów. Nie każda firma musi samodzielnie budować wszystkie rozwiązania i zatrudniać specjalistów od sztucznej inteligencji. Ważne, aby przedsiębiorca wiedział, jakie zadania chce usprawnić dzięki AI, potrafił ocenić opłacalność inwestycji i dobrać odpowiednie wsparcie. Takie podejście pozwala ograniczać ryzyko nietrafionych wdrożeń i skuteczniej wykorzystywać potencjał nowych technologii – dodaje Paweł Lewandowski z EFL.

***