Raport EY: Polska w gospodarczej czołówce Europy

Europejska gospodarka radzi sobie z ostatnimi wstrząsami lepiej niż wcześniej oczekiwano – wynika z raportu EY European Economic Outlook. Wpływ na tę sytuację mają, przede wszystkim, ogólna odporność światowego handlu wynikająca z rozwoju sztucznej inteligencji oraz ekspansja fiskalna w Niemczech, które częściowo równoważą skutki konfliktu na Bliskim Wschodzie i amerykańskich ceł. W efekcie tempo wzrostu gospodarczego w strefie euro (po wyłączeniu Irlandii) ma wynieść w 2026 r. 1,2%. Na tym tle szczególnie wyróżnia się Polska, która ze spodziewanym wzrostem PKB na poziomie 3,9% pozostaje najszybciej rosnącą dużą gospodarką europejską, rozwijając się ponad trzykrotnie szybciej niż strefa euro.

W drugim kwartale 2026 r. tempo wzrostu gospodarczego w strefie euro utrzymało się na poziomie zbliżonym do odnotowanego w ostatnich kwartałach. Po wyłączeniu Irlandii, PKB zwiększył się o 0,3% w ujęciu kwartalnym oraz o około 1,1-1,2% r/r, głównie za sprawą solidnego eksportu, który wspierał wzrost, podczas gdy wyższe ceny energii i niepewność związana z konfliktem na Bliskim Wschodzie osłabiały konsumpcję oraz inwestycje.

W badanym okresie wzrost odnotowały wszystkie największe europejskie gospodarki. Tempo pozostawało jednak zróżnicowane. Francja, Niemcy, Włochy i Wielka Brytania rozwijały się w tempie 0,5-1,2% r/r, podczas gdy wzrost w Hiszpanii, dzięki sektorom turystycznemu i mieszkaniowemu, znacznemu napływowi imigrantów oraz wypłatom w ramach programu Next Generation UE sięgnął 2,7%.

Polska liderem wzrostu wśród dużych gospodarek

Kraj nad Wisłą wyraźnie wyróżnia się na tle największych rynków europejskich. Prognoza zakłada, że PKB Polski wzrośnie w 2026 roku o 3,9%. Głównymi motorami aktywności są rosnące dochody realne gospodarstw domowych, środki z programu Next Generation UE oraz inwestycje obronne.

– Polska pozostaje jedną z najbardziej odpornych gospodarek w Europie. Mimo konfliktu na Bliskim Wschodzie i utrzymującej się niepewności w otoczeniu międzynarodowym, wzrost gospodarczy pozostaje szeroko oparty na konsumpcji, inwestycjach, wydatkach publicznych i eksporcie. Dalszy napływ środków z KPO oraz wysoka aktywność inwestycyjna tworzą solidne fundamenty dalszego wzrostu gospodarczego – mówi dr Marek Rozkrut, główny ekonomista EY na Europę.

Dobra kondycja gospodarki znajduje potwierdzenie w najnowszych danych. W pierwszej połowie 2026 r. polski PKB wzrósł o 3,7% r/r, jedynie nieznacznie wolniej niż w drugiej połowie 2025 r., gdy tempo wzrostu wyniosło 3,9% r/r. Wzrost był wspierany przez wszystkie główne komponenty gospodarki: konsumpcję prywatną, wydatki publiczne, inwestycje oraz eksport. Inwestycje rosły w tempie prawie 7% r/r (a w ujęciu nieodsezonowanym o blisko 9%), przy coraz większej roli inwestycji prywatnych wspieranych przez poprawę rentowności przedsiębiorstw oraz wydatkowanie środków z KPO. Dynamika eksportu przyspieszyła względem drugiej połowy 2025 r., do ok. 8% r/r. Analitycy EY oczekują, że jeszcze w drugiej połowie 2026 r. wydatkowanie środków z KPO przełoży się na dalsze ożywienie inwestycji i przyspieszenie tempa wzrostu gospodarczego do około 4,1% r/r.

W kolejnych latach, wraz ze stabilizacją inwestycji publicznych i pogłębiającymi się ograniczeniami demograficznymi, tempo wzrostu gospodarczego ma obniżyć się do 2,7% w 2027 r. oraz 2,5% w latach 2028-2029. Polska należy do krajów UE z największym przewidywanym spadkiem populacji w wieku produkcyjnym (23% do 2050 r.), co przełoży się na spadek zatrudnienia.

– Kryzys demograficzny to jedno z najistotniejszych wyzwań, z jakimi przyjdzie zmierzyć się Polsce w najbliższej przyszłości. Jesteśmy jedną z najszybciej starzejących się populacji w Unii Europejskiej, co już w perspektywie najbliższych kilkunastu lat może przynieść dotkliwe konsekwencje dla naszej gospodarki. Zmianom ulegną struktura konsumpcji i popytu oraz rynek pracy. By utrzymać pozycję lidera w regionie, Polska powinna już teraz dążyć do złagodzenia tych skutków poprzez tworzenie rzeczywistości ekonomicznej, która sprzyja zakładaniu rodziny, przemyślaną politykę migracyjną, promowanie profilaktyki zdrowotnej i zwiększanie dostępu do opieki oraz inwestycje w robotyzację i automatyzację – dodaje dr Marek Rozkrut.

Dobre wyniki Polski wpisują się w relatywnie mocną kondycję części regionu Europy Środkowo-Wschodniej. Słowenia, Bułgaria i Litwa, wspierane wzrostem dochodów, ekspansywną polityką fiskalną oraz funduszami europejskimi, również rozwijały się w tempie ok. 3-4% r/r. Jednocześnie sytuacja w Europie Środkowo-Wschodniej pozostaje zróżnicowana. Czechy, Chorwacja i Węgry osiągnęły wzrost na poziomie około 1,5-2,0%, Słowacja znalazła się na skraju stagnacji z tempem wzrostu poniżej 1%, a Rumunia, w związku z zaostrzeniem polityki budżetowej i wysoką inflacją, odnotowała spadek o 2% r/r.

Inflacja podąża za rozwojem sytuacji na Bliskim Wschodzie

W sierpniu (wczesny odczyt), napędzana wyższymi cenami paliw inflacja konsumencka w strefie euro wzrosła do 3,3%, najwyższego poziomu od końca 2023 roku. Z kolei inflacja bazowa nieznacznie spadła  do poziomu 2,4%. Według prognozy EY, średnioroczna inflacja w strefie euro wyniesie 2,9% w 2026 roku, 2,2% w 2027 roku oraz 1,9% w 2028 roku.

W Polsce inflacja CPI wyniosła 3,4% r/r (szybki szacunek) w sierpniu i pozostała w górnej granicy przedziału odchyleń od celu NBP. Mimo znaczącego wzrostu cen paliw i części usług po wybuchu konfliktu na Bliskim Wschodzie, inflację ograniczały spadek cen żywności, a we wcześniejszych miesiącach także czasowe działania osłonowe. Według prognoz EY, średnioroczna inflacja w Polsce wyniesie 3,0% w 2026 roku i 2,8% w 2027 roku, pozostając blisko celu inflacyjnego.

– Najważniejszym zagrożeniem dla europejskiej gospodarki pozostają konflikt na Bliskim Wschodzie i przedłużające się zamknięcie cieśniny Ormuz. Dotychczas wpływ tej sytuacji na ceny ropy ograniczały wykorzystanie zapasów, słabszy popyt, szczególnie ze strony Chin, oraz nadwyżka surowca sprzed konfliktu. Dłuższe utrzymywanie się zakłóceń może jednak wywołać ponowny wzrost cen surowców, podbić inflację oraz osłabić wzrost gospodarczy – komentuje Maciej Stefański, starszy ekonomista w EY Polska.

W scenariuszu niekorzystnym, zakładającym powrót cen ropy do 100 dolarów za baryłkę, a następnie tylko stopniowy spadek, inflacja HICP w strefie euro byłaby w 2027 roku wyższa o 1,3 pkt. proc., a wzrost PKB niższy o 0,4 pkt proc. W scenariuszu skrajnym, zakładającym wzrost cen ropy powyżej 140 dolarów za baryłkę, inflacja mogłaby wzrosnąć do blisko 6%, natomiast dynamika PKB byłaby niższa o 0,8-0,9 pkt. proc. zarówno w 2027, jak i w 2028 roku. Według symulacji EY, Polska, kraje nordyckie i Holandia należałyby do gospodarek najmniej dotkniętych scenariuszem niekorzystnym pod względem jego wpływu na wzrost PKB. Inflacja w Polsce wzrosłaby jednak w takim scenariuszu bardzo znacząco w 2027 r. – o blisko 2 pkt. proc. względem prognozy bazowej.

Sztuczna inteligencja może wspierać produktywność Europy

Istotnym czynnikiem kształtującym perspektywy gospodarcze pozostaje rozwój sztucznej inteligencji. AI wpływa już na inwestycje, handel i wyceny giełdowe, a Europa korzysta pośrednio ze wzrostu globalnej wymiany handlowej. Szacunki wskazują, że ta technologia mogła dotychczas zwiększyć produktywność w Europie o około 0,2%, a do 2029 roku może przynieść dodatkowe 0,4% wzrostu produktywności.

Wpływ rozwoju sztucznej inteligencji jest widoczny również w Polsce. Według szacunków EY, AI mogła już podnieść polski PKB o około 1%, przede wszystkim poprzez wzrost popytu zagranicznego. Według prognoz EY, do 2029 r. technologia ta może zwiększyć produktywność polskiej gospodarki o dodatkowe 0,5%, częściowo łagodząc skutki nasilających się niekorzystnych zmian demograficznych.

– W dłuższej perspektywie AI może stać się jednym z najważniejszych czynników wspierających wzrost europejskiej gospodarki oraz niwelujących konsekwencje kryzysu demograficznego. Jednocześnie szybko rosnące oczekiwania inwestorów wobec tej technologii zwiększają ryzyko korekty na rynkach finansowych, jeśli tempo wzrostu zysków okaże się niższe od obecnych oczekiwań. To, obok przedłużającego się zamknięcia cieśniny Ormuz, sprawia, że perspektywy pozostają niepewne. Jednak Polska powinna pozostać relatywnie odporna na te ewentualne zawirowania – podsumowuje dr Marek Rozkrut.