HOKUSAI - Wielki mistrz sztuki japońskiej z Kolekcji Muzeum Narodowego Krakowa w stolicy Włoch

Monograficzna wystawa poświęcona twórczości Katsushiki Hokusaia, przygotowana przez Muzeum Narodowe w Krakowie, została właśnie otwarta w Palazzo Bonaparte w Rzymie. Ekspozycja, oparta w całości na krakowskich zbiorach, ukazuje dorobek mistrza japońskiego drzeworytu w szerokim kontekście kulturowym Japonii okresu Edo, łącząc sztukę z rzemiosłem artystycznym. Wystawa jest dostępna dla zwiedzających od 27 marca do 29 czerwca 2026 r.

To dla nas wydarzenie najwyższej rangi. Wystawa powstała we współpracy z Agencją Arthemisia, cenioną instytucją, zajmującą się organizacją najwyższej klasy wystaw we Włoszech. Prezentujemy zbiory Muzeum Narodowego w Krakowie w Palazzo Bonaparte, prestiżowej lokalizacji w centrum Rzymu, na skrzyżowaniu Via del Corso i Piazza Venezia. To wyjątkowa promocja naszej kolekcji sztuki Dalekiego Wschodu na skalę europejską, pokazująca jej międzynarodowe znaczenie, ale także jej polski kontekst, za sprawą przedstawienia postaci Feliksa Jasieńskiego. Dzięki nam we Włoszech po raz pierwszy pokazana zostanie tak duża wystawa monograficzna Katsushiki Hokusaia, najpopularniejszego twórcy japońskich drzeworytów, będąca też niezwykłym spotkaniem kultur i historii polskiej, włoskiej i japońskiej - mówi Prof. dr hab. Andrzej Szczerski, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie.

Katsushika Hokusai był twórcą niezwykle wszechstronnym, który przez całe życie rozwijał swój język artystyczny, poszukując nowych rozwiązań formalnych. W jego dorobku znajdują się przede wszystkim rozbudowane cykle pejzażowe, obrazy natury, kompozycje nawiązujące do historii i literatury, druki okolicznościowe oraz wzorniki i szkicowniki. Był jednym z pierwszych japońskich artystów, których twórczość zdobyła szeroką rozpoznawalność poza Japonią i wywarła istotny wpływ na sztukę europejską XIX wieku. Do dziś pozostaje ważnym punktem odniesienia dla kultury popularnej, m.in. dzięki serii albumów „Hokusai Manga”, która odegrała istotną rolę w powstaniu i rozwoju współczesnego komiksu japońskiego. Na wystawie prezentowanych jest blisko 200 dzieł jego autorstwa - zarówno drzeworytów, jak i albumów ilustrowanych.

Prezentacja wystawy w Rzymie przypada na 160. rocznicę stosunków dyplomatycznych między Japonią a Włochami, wpisując polską kolekcję w ten szczególny kontekst. Za scenariusz ekspozycji odpowiada Beata Romanowicz, polska kuratorka i kustosz Działu Sztuki Dalekiego Wschodu Muzeum Narodowego w Krakowie, która przygotowała go specjalnie z myślą o przestrzeni Palazzo Bonaparte, uwzględniając charakter wnętrz oraz obecne w nich elementy wystroju, w tym rzeźbę Antonia Canovy (1757–1822), jednego z najwybitniejszych przedstawicieli europejskiego neoklasycyzmu, którego twórczość rozwijała się równolegle do działalności Hokusaia.

Punktem wyjścia dla samej ekspozycji są wypowiedzi Feliksa „Mangghi” Jasieńskiego - kolekcjonera, którego dar z 1920 roku odegrał kluczową rolę w rozwoju zbiorów japońskich Muzeum Narodowego w Krakowie. Jego refleksje towarzyszą kolejnym częściom wystawy, prowadząc widza przez różnorodne wątki twórczości Hokusaia - od przedstawień związanych z traktem Tōkaidō, najważniejszym szlakiem komunikacyjnym Japonii okresu Edo, po motyw natury i żywiołu obecny w serii „Oglądanie wodospadów w różnych prowincjach” oraz w cyklu „Trzydzieści sześć widoków góry Fuji”, obejmującym najbardziej rozpoznawalne kompozycje artysty, w tym „Wielką falę w Kanagawie” oraz „Piękną pogodę przy południowym wietrze”.

Ekspozycję dopełnia około 150 obiektów rzemiosła artystycznego, które pozwalają osadzić twórczość Hokusaia w kontekście kultury materialnej epoki Edo. Na wystawie znalazły się wyroby zdobione laką, w tym puzderka inrō, a także czarki i grzebienie. Towarzyszą im również elementy uzbrojenia oraz oprawy miecza, ukazujące kunszt japońskiej metalurgii i rzemiosła. Osobną część stanowią tekstylia, w tym kimona o różnym stopniu formalności, pasy obi, narzuta haori oraz chusty furoshiki. Całość uzupełniają obiekty ceramiczne oraz odlewy z brązu, nawiązujące do świata natury.

Zestawienie drzeworytów i obiektów rzemiosła pozwala ukazać twórczość Hokusaia w szerszej perspektywie, a jednocześnie wprowadza w historię kolekcjonerstwa sztuki japońskiej w Muzeum Narodowym w Krakowie. Ekspozycja obejmuje starannie dobrane obiekty pochodzące z różnych etapów jej kształtowania - od najwcześniejszych darów, w tym przekazanych w 1892 roku przez Wiktora Osławskiego, patriotę i pierwszego darczyńcę zbiorów dalekowschodnich muzeum, dwóch wazonów z dekoracją przedstawiającą sceny produkcji jedwabiu, po nabytki najnowsze, reprezentowane m.in. przez dar drzeworytów przekazany muzeum przez dr. Jensa Wiebela w 2018 roku.

Wystawie towarzyszy katalog w języku włoskim autorstwa Beaty Romanowicz, zawierający teksty oraz noty do drzeworytów oraz wybranych obiektów rzemiosła artystycznego prezentowanych na ekspozycji.

Materiał prasowy powstał w oparciu o tekst źródłowy autorstwa Agnieszki Gach.