Spada apetyt MŚP na AI. Dwa razy mniej firm planuje zwiększać inwestycje niż w ubiegłym roku

Trzeci pomiar Barometru AI, przygotowany przez EFL, pokazuje schłodzenie nastrojów wokół wdrożeń sztucznej inteligencji w sektorze MŚP. Wskaźnik na I półrocze 2026 roku wyniósł 60,8 pkt., pozostaje więc wyraźnie powyżej progu 50 pkt., który oznacza korzystne warunki do rozwoju AI w firmach, ale spadł zarówno względem II półrocza 2025 r. (67,8 pkt.)  i wyniku sprzed roku (66,8 pkt.). Najmocniej wyhamowały deklaracje inwestycyjne: jedynie 25% przedsiębiorców planuje podnieść poziom środków na AI, podczas gdy pół roku temu było to 49%. Ostrożniej wyglądają także prognozy sprzedażowe: wzrost przychodów dzięki inwestycjom w AI zakłada 31% firm wobec 57% w poprzednim odczycie. Eksperci EFL zwracają uwagę, że mimo schłodzenia nastrojów firmy nie wycofują się z AI, lecz częściej przechodzą z fazy entuzjazmu do fazy selekcji projektów i liczenia efektów.

Barometr AI to nowe narzędzie analityczne przygotowane przez EFL. Jego głównym celem jest cykliczne (raz na pół roku) monitorowanie kondycji przedsiębiorstw z sektora MŚP pod kątem wdrażania przez nie rozwiązań związanych ze sztuczną inteligencją. EFL analizuje przede wszystkim informacje dotyczące czterech obszarów takich: jak poziom inwestycji w rozwiązania AI, poziom zatrudnienia na potrzeby realizacji inwestycji AI, poziom zatrudnienia w wyniku podjętych inwestycji AI oraz poziom sprzedaży w związku
z inwestycjami AI.

– To, że Barometr AI spada, nie oznacza odwrotu od technologii. Firmy wchodzą w etap dojrzałego podejścia do wdrożeń. Po fazie entuzjazmu przyszedł czas na twardą kalkulację: sprawdzenia, gdzie AI realnie poprawi produktywność, skróci procesy, ograniczy koszty lub zwiększy sprzedaż, a gdzie będzie tylko kosztownym eksperymentem. Widoczny spadek planów inwestycyjnych może wynikać również z tego, że część przedsiębiorstw ma już wdrożenia za sobą albo ma zabezpieczone budżety i teraz koncentruje się na wykorzystaniu tego, co zostało wdrożone. W tym sensie wynik powyżej 60 pkt. jest sygnałem racjonalizacji a nie utraty zainteresowania AI – mówi Paweł Bojko, wiceprezes zarządu EFL.

Wynik i trend

W I półroczu 2026 roku Barometr AI wyniósł 60,8 pkt. To trzeci z kolei pomiar wskaźnika (po I półroczu i II półroczu 2025) i jednocześnie pierwszy wyraźnie niższy od dwóch wcześniejszych odczytów. Mimo spadku, poziom powyżej 50 pkt. nadal potwierdza, że warunki sprzyjające rozwojowi AI w sektorze MŚP utrzymują się, natomiast zmienia się nastawienie firm: z fazy ekspansywnego wdrażania w stronę bardziej selektywnego podejmowania decyzji.

Inwestycje: ostrożność zamiast przyspieszenia

Największa zmiana w nowym odczycie dotyczy funduszy przeznaczanych na wdrażanie rozwiązań opartych o AI. W pierwszym półroczu tego roku jedynie 25% badanych przedsiębiorstw planuje podniesienie poziomu inwestycji ukierunkowanych na rozwój rozwiązań opartych o sztuczną inteligencję. W poprzednim pomiarze na II półrocze 2025 roku ta grupa była niemal dwa razy większa (49%). Zdecydowana większość (75%) zakłada utrzymanie nakładów bez zmian, a odsetki firm przewidujących spadek inwestycji lub mających trudność z oceną są marginalne. Taki rozkład odpowiedzi pokazuje, że firmy częściej stabilizują budżety i weryfikują efekty, niż deklarują kolejną falę wydatków.

Zatrudnienie z umiarkowanymi wzrostami

Prognozy zatrudnieniowe są relatywnie stabilne i zbliżone do wyników z poprzedniego pomiaru. W przypadku zatrudnienia na potrzeby realizacji inwestycji dotyczących rozwoju AI wzrost zakłada 14% firm, a 86% utrzymanie poziomu bez zmian. Z kolei zatrudnienie w wyniku wdrożeń AI ma wzrosnąć według 16% przedsiębiorców, podczas gdy 84% nie planuje zmian. Oznacza to, że rynek nie gasi projektów AI, ale częściej niż wcześniej unika gwałtownego zwiększania zasobów kadrowych.

Sprzedaż bez euforii

W obszarze sprzedaży wciąż przeważa optymizm, choć także tu widać przesunięcie w stronę ostrożniejszych deklaracji. W I półroczu 2026 roku wzrost sprzedaży w związku z inwestycjami w AI prognozuje 31% firm. W drugiej części 2025 roku ten odsetek wynosił 51%. Największa grupa, 67%, zakłada utrzymanie sprzedaży na podobnym poziomie, a spadku spodziewa się niespełna 1% badanych. To sugeruje, że AI częściej traktowana jest dziś jako narzędzie poprawy efektywności i jakości procesów niż szybka dźwignia wzrostu przychodów w skali całego biznesu.

Średnie firmy liderem, mikro najbardziej ostrożne

Wyniki Barometru AI różnią się w zależności od skali działalności. Najwyższą wartość wskaźnika, podobnie jak w poprzednim pomiarze, notują przedsiębiorstwa średnie (66,5 pkt.), ale to właśnie w tej grupie widać największy spadek względem II półrocza 2025 r. (77,1 pkt.). W mikrofirmach wskaźnik wynosi 56,1 pkt., czyli ponad 10 pkt. mniej niż w firmach średnich, co pokazuje, że najmniejsze podmioty znacznie ostrożniej podchodzą do skali wdrożeń i efektów biznesowych AI.

Widać to także w szczegółowych deklaracjach. Zwiększenie inwestycji w AI zapowiada 37% firm średnich, 29% małych i 13% mikro. W przypadku sprzedaży wzrost prognozuje 47% przedsiębiorstw średnich, 33% małych i 18% mikro.

***

Barometr AI jest syntetycznym wskaźnikiem informującym o skłonności firm z sektora MŚP do wdrażania rozwiązań opartych o wykorzystanie sztucznej inteligencji (AI). Analizie poddawane są przede wszystkim informacje dotyczące czterech obszarów: poziom inwestycji przeznaczanych na rozwiązania AI, poziom zatrudnienia na potrzeby wdrożenia rozwiązań AI, plany dotyczące zatrudnienia w wyniku podjętych inwestycji AI, poziom sprzedaży w związku z inwestycjami opartymi o AI. Badaniu podlegają  przedsiębiorstwa, które zadeklarowały, że w najbliższym półroczu będą wykorzystywać rozwiązania oparte o AI.Podstawową miarą analityczną jest algorytm stworzony na podstawie danych zgromadzonych w trakcie badania przedsiębiorców. Przyjmuje on wartości od 0 do 100, przy czym zagregowany wynik powyżej 50 punktów oznacza, że występują sprzyjające warunki do rozwoju AI w ramach MŚP, natomiast wynik niższy oznacza, że warunki te są niekorzystne.Badanie jest przygotowywane przez Ecorys na zlecenie Europejskiego Funduszu Leasingowego S.A., a jego wyniki są publikowane co pół roku. Uczestnicy badania to mikro, małe i średnie firmy z całej Polski – łącznie 455 podmiotów. Wywiady są prowadzone z osobami decyzyjnymi w firmach, np. z właścicielem lub współwłaścicielem, prezesem lub innym członkiem zarządu, dyrektorem. Technika badawcza: badanie ilościowe z wykorzystaniem techniki wywiadów telefonicznych wspomaganych komputerowo (CATI). Trzecia edycja badania odbyła się od 7 stycznia do lutego 2026 roku.