cPPA wchodzi do głównego nurtu. Firmy sięgają po zieloną energię, by stabilizować koszty i realizować cele ESG

Kontrakty cPPA coraz częściej pojawiają się w strategiach zakupu zielonej energii przedsiębiorstw jako narzędzie do stabilizacji kosztów i realizacji celów klimatycznych. Ich wdrożenie nie jest jednak prostą decyzją zakupową. To złożony proces, który wpływa na finanse, operacje i postrzeganie firmy przez klientów, inwestorów i pracowników.

Wraz ze wzrostem znaczenia transformacji energetycznej i nasilającą się presją regulacyjną, kontrakty typu corporate PPA (cPPA) przestają być rozwiązaniem zarezerwowanym wyłącznie dla największych koncernów. Coraz częściej interesują się nimi również średnie przedsiębiorstwa, które poszukują sposobów na ograniczenie wahań cen energii i jednoczesną poprawę swoich wyników ESG. Rynek dojrzewa, jednak rośnie też potrzeba rzetelnej edukacji i świadomego zarządzania ryzykiem związanym z cPPA.

Kontrakt energetyczny czy projekt strategiczny?

Specjaliści podkreślają, że wdrożenie cPPA to proces wieloetapowy, wykraczający poza tradycyjną umowę zakupu energii. W praktyce oznacza to długoterminową współpracę z wytwórcą energii odnawialnej. Powstaje też konieczność zarządzania ryzykiem związanym z produkcją OZE, profilem zużycia energii i zmiennością cen rynkowych.

– Wiele firm zaczyna rozmowy od pytania o cenę, a powinny zacząć od analizy własnego zapotrzebowania na energię i gotowości organizacyjnej do elastycznego zarządzania zakupem energii – mówi Joanna Repko, koordynatorka projektów w Zespole Rozwoju i Zarządzania Produktem w E.ON Polska.

Efektywność kontraktu cPPA nie wynika bowiem jedynie z wynegocjowanej ceny za MWh, ale przede wszystkim z precyzyjnego dopasowania wolumenu produkcji energii z OZE do indywidualnego profilu zużycia. Tego typu umowy są narzędziem strategicznym, które ma wpływ nie tylko na finanse, ale również sposób funkcjonowania przedsiębiorstwa oraz raportowanie ESG. Właśnie dlatego wdrożenie takiego rozwiązania wymaga współpracy kilku działów organizacji, nie tylko zespołu zakupowego.

Podstawą jest zrozumienie, ile energii firma zużywa w poszczególnych godzinach i sezonach. To właśnie profil zużycia decyduje o tym, czy kontrakt będzie stabilny ekonomicznie. Jeśli zapotrzebowanie na energię pokrywa się z produkcją źródła OZE, ryzyko kosztów bilansowania jest niższe. Jeśli nie – firma musi brać pod uwagę konieczność dokupienia energii z rynku, co generuje dodatkowe wydatki.

Krótsze kontrakty i testowanie modelu cPPA

Jeszcze niedawno kontrakty cPPA kojarzyły się z umowami zawieranymi na kilkanaście lat. Dziś coraz więcej przedsiębiorstw decyduje się na kontrakty krótsze, nawet kilkuletnie. Takie podejście pozwala firmom przetestować ten model bez długoterminowych zobowiązań.

Równocześnie rośnie popularność elastycznych mechanizmów cenowych. Oprócz stałych cen coraz częściej stosowane są modele indeksowane oraz rozwiązania z ograniczeniem maksymalnego i minimalnego poziomu ceny. Kluczowe staje się też uwzględnienie zjawisk takich jak ujemne ceny energii czy efekt kanibalizacji cenowej w fotowoltaice, które mogą istotnie wpłynąć na opłacalność kontraktów.

Jak porównywać oferty cPPA

Eksperci podkreślają, że porównywanie ofert cPPA wyłącznie przez pryzmat ceny za MWh może prowadzić do błędnych decyzji biznesowych. Równie istotne są zapisy dotyczące wolumenu energii z OZE, bilansowania oraz odpowiedzialności za ewentualne niedobory energii.

– Rynek kontraktów cPPA jest obecnie bardzo elastyczny, ale jednocześnie nie ma jednego, powszechnie obowiązującego standardu umów. Dlatego firmy potrzebują rzetelnej wiedzy, aby świadomie ocenić i realnie porównywać dostępne oferty – wskazuje Szymon Kowalski, wiceprezes RE-Source Poland Hub. – Coraz większe znaczenie ma również ocena, czy dany kontrakt faktycznie wspiera powstawanie nowych źródeł OZE oraz w jakim stopniu realnie przyczynia się do dekarbonizacji. Przedsiębiorstwa, które planują podpisać tego typu kontrakt powinny zwrócić szczególną uwagę m.in. na:

• model dostaw energii (fizyczny lub wirtualny),
• sposób rozliczania powstałych nadwyżek i niedoborów energii,
• profil wolumenowy (np. „as-produced” lub „baseload”),
• mechanizmy reagowania przy spadkach cen rynkowych.

Nowe ryzyka na rynku energii

W ostatnich latach na znaczeniu zyskały zjawiska takie jak kanibalizacja cenowa, szczególnie odczuwalna w sektorze fotowoltaiki. W okresach zwiększonej produkcji instalacji OZE, nadmiar energii wpływa na spadek cen energii na rynku spot, co bezpośrednio wpływa na rozliczenia kontraktów. Nadwyżki energii mogą być wówczas sprzedawane na rynku często po cenach ujemnych lub bardzo niskich, co drastycznie obniża rentowność kontraktu dla odbiorcy. Niezbędne w umowach cPPA staje się zatem ustalenie max pułapu dostaw energii z OZE w momentach ich największej wydajności. Istotne jest też doprecyzowanie kto ponosi ryzyko w takich sytuacjach i czy umowa przewiduje mechanizmy jego ograniczenia.

Coraz częściej pojawiają się również kontrakty hybrydowe, łączące OZE z magazynami energii. Pozwalają one stabilizować profil dostaw, jednak wymagają bardziej szczegółowych uzgodnień między stronami umowy.

Wspólna decyzja strategiczna

Ze względu na złożoność kontraktu cPPA decyzja o jego wdrożeniu powinna być podejmowana wspólnie przez zespoły finansowe, prawne, zakupowe i ESG. CFO ocenia wpływ kontraktu na przepływy pieniężne i bilans. Prawnicy zabezpieczają klauzule dotyczące ryzyk i możliwości wypowiedzenia kontraktu. Dział ESG analizuje zgodność z regulacjami CSRD i GHG Protocol. Dopiero na tej podstawie zarząd jest w stanie ocenić, czy kontrakt wspiera strategię firmy i wzmacnia jego przewagę konkurencyjną.

Eksperci E.ON Polska i RE-Source Poland Hub zgodnie podkreślają, że jednym z najczęstszych błędów jest traktowanie kontraktów cPPA jak zwykłych umów sprzedaży energii. Tymczasem są to zaawansowane narzędzia, które mogą przynieść wymierne korzyści finansowe i środowiskowe, pod warunkiem, że zostaną właściwie zaprojektowane i wdrożone.

Wraz z rozwojem rynku rośnie znaczenie edukacji zarówno wśród firm kupujących energię, jak i jej dostawców. Świadome podejście do kontraktów cPPA może sprawić, że staną się one jednym z filarów strategii energetycznej przedsiębiorstw w Polsce.